Od 1 listopada 2019 r. zmiany w stosowaniu split payment

Od 1 listopada 2019 r. zmiany w stosowaniu split payment

Split payment funkcjonuje w przepisach o VAT od lipca 2018 r. Jednak do tej pory to podatnicy decydowali sami o tym, czy płatności będą dokonywać w mechanizmie podzielonej płatności, czy też nie. Od 1 listopada 2019 r. metoda ta dla niektórych podatników będzie obowiązkowa.

Obowiązkowy MPP

Obowiązkowy split payment (mechanizm podzielonej płatności) stosowany będzie wobec sprzedaży usług i towarów wymienionych w załączniku nr 15 do ustawy o VAT w sytuacji, gdy wartość brutto transakcji wyniesie powyżej 15.000 zł lub równowartość tej kwoty, a sprzedawca i odbiorca są podatnikami VAT. Przypomnijmy, że MPP polega na tym, że:

1) zapłata kwoty odpowiadającej całości albo części kwoty VAT wynikającej z otrzymanej faktury jest dokonywana na rachunek VAT,

2) zapłata całości albo części kwoty odpowiadającej wartości sprzedaży netto wynikającej z otrzymanej faktury dokonywana jest na rachunek bankowy albo rachunek w SKOK, dla których jest prowadzony rachunek VAT, albo będzie rozliczana w inny sposób.

W związku z wejściem obowiązkowego MPP podatnicy VAT sprzedający towary lub świadczący usługi wymienione w załączniku nr 15 do ustawy o VAT oraz ich nabywcy będą zobowiązani do posiadania firmowego rachunku bankowego, bowiem dla prywatnych ROR nie można otworzyć rachunku VAT.

Obowiązki sprzedawcy

Podatnik VAT dokonujący sprzedaży towarów czy usług wymienionych w załączniku nr 15, spełniający pozostałe warunki do zastosowania MPP, będzie miał obowiązek na fakturze dokumentującej daną czynność wpisać adnotację „mechanizm podzielonej płatności”.

Gdy faktura zostanie wystawiona bez tego oznaczenia, podatnik będzie miał możliwość jej poprawienia poprzez wystawianie faktury korygującej. Natomiast nabywca faktury bez tego oznaczenia będzie mógł błąd ten naprawić wystawiając notę korygującą.

Podkreślić należy, że w sytuacji gdy rozliczenie należności wynikającej z faktury nastąpi w formie kompensaty, obowiązkowy split payment nie będzie miał zastosowania. Wynika to z art. 108a ust. 1d ustawy o VAT. Zatem, jeśli faktura rozliczana będzie kompensatą, nie będzie obowiązku zamieszczania na fakturze adnotacji „mechanizm podzielonej płatności”.

Jeżeli podatnik wystawi fakturę bez tego oznaczenia, mimo że miał obowiązek je zamieścić, organ podatkowy ustali mu dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 30% kwoty podatku wykazanej na tej fakturze. Sankcja będzie jednak naliczana wyłącznie od wartości kwoty VAT przypadającej na dostawę towarów i usług wymienionych w załączniku nr 15.

Sprzedawca uniknie naliczenia tej sankcji, gdy nabywca ureguluje w MPP całą kwotę odpowiadającą kwocie VAT przypadającą na dostawę towarów lub świadczenie usług wymienionych w załączniku nr 15.

Rozliczenie u nabywcy

Nabywca, który otrzyma fakturę z adnotacją „mechanizm podzielonej płatności” będzie miał obowiązek uregulowania należności z niej wynikającej w MPP. Przy czym obowiązek ten dotyczyć będzie wyłącznie kwoty należności z tytułu nabycia towarów lub usług wymienionych w załączniku nr 15.

W przypadku gdy nabywca, pomimo takiego obowiązku, nie dokona płatności za pomocą MPP, to wówczas organ podatkowy ustali mu sankcję w wysokości odpowiadającej 30% kwoty VAT przypadającej na nabyte towary lub usługi wymienione w załączniku nr 15. Jak wyjaśniło Ministerstwo Finansów w uzasadnieniu do nowelizacji ustawy wprowadzającej omawiane zmiany, nabywca musi być zorientowany, co jest przedmiotem transakcji, to nabywca bowiem inicjuje płatność i odpowiada za wybór formy płatności. Nabywca nie może polegać więc wyłącznie na informacjach od sprzedawcy, który może chcieć uniknąć zapłacenia mu w MPP.

Sankcja nie będzie jednak ustalana wobec podatnika, który ureguluje należność za fakturę w inny sposób, jeżeli dostawca lub usługodawca rozliczy całą kwotę podatku wynikającą z faktury. Warto więc w przypadku zaistnienia takiej sytuacji uzyskać informację od sprzedawcy, że kwotę VAT ujął w ewidencjach VAT i rozliczył podatek VAT. Przy czym w stosunku do osób fizycznych, które za ten sam czyn ponoszą odpowiedzialność za wykroczenie skarbowe albo za przestępstwo skarbowe, sankcja nie będzie ustalana.

Przepisy przejściowe

Zgodnie z przepisami przejściowymi zawartymi w art. 10 ustawy o zmianie ustawy o VAT oraz niektórych innych ustaw, w sytuacji gdy:

  • przed 1 listopada 2019 r. podatnik dokonał dostawy towarów lub świadczenia usług, wymienionych w załączniku nr 11 lub załączniku nr 14 do ustawy o VAT, dla których obowiązek podatkowy powstał lub faktura została wystawiona po 31 października 2019 r.,
     
  • po 31 października 2019 r. podatnik dokonał dostawy towarów lub świadczenia usług, wymienionych w załączniku nr 11 lub załączniku nr 14 do ustawy, dla których faktura została wystawiona przed 1 listopada 2019 r.,

stosuje się przepisy sprzed 1 listopada br. (przykład).

Przykład Załóżmy, że czynny podatnik VAT w dniu 25 października br. wykona jako podwykonawca usługę budowlaną na rzecz innego podatnika VAT na kwotę 50.000 zł. Fakturę wystawi w dniu 8 listopada br. Obowiązek podatkowy powstanie 8 listopada. Faktura, zgodnie z przepisami przejściowymi, powinna zawierać adnotację „odwrotne obciążenie” i powinna być wykazana w informacji VAT-27 za listopad 2019 r. Jeżeli czynność ta byłaby wykonana w dniu 7 listopada br., a faktura zostałaby wystawiona w dniu 30 października, to wówczas faktura ta także powinna zawierać adnotację „odwrotne obciążenie” i zostać wykazana w informacji VAT-27 za listopad br.

Źródło – Gazeta Podatkowa, nr 82 z 14.10.2019 r.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 11.03.2004 r. o VAT (Dz. U. z 2018 r. poz. 2174 ze zm.)

Ustawa z dnia 9.08.2019 r. o zmianie ustawy o VAT oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1751)